Gimnazjum nr 1 w Jaśle

Co z tą naszą planetą....

Hasłem tegorocznego Dnia Ziemi w Polsce jest Niska emisja palący problem. Chcielibyśmy przybliżyć temat czystości powietrza, niskiej emisji i coraz bardziej uciążliwego dla mieszkańców Polski smogu.

 


Z pewnością zaskoczeniem będzie dla was informacja o tym, że Polska jest krajem o największym zanieczyszczeniu powietrza w całej Unii Europejskiej. Z tego powodu każdego roku przedwcześnie umiera około 45 000 mieszkańców i mieszkanek naszego kraju. Oddychanie silnie zanieczyszczonym powietrzem zwiększa ryzyko wystąpienia wielu poważnych chorób.Choć niewygodna to prawda, to dane pozostają nieubłagane – Polska ma najbardziej zanieczyszczone powietrze spośród wszystkich krajów Unii Europejskiej, a wyznaczone polskim prawem normy jakości powietrza są łamane od 10 lat. Co więcej, na przestrzeni ostatnich lat stan jakości powietrza nie uległ znaczącej poprawie.

 

Kolejną niepokojącą informacją jest to, ze 6 z 10 najbardziej zanieczyszczonych miast Unii Europejskiej znajduje się właśnie w naszym kraju.
Na terenie wielu miejscowości – nie tylko dużych miast, ale także mniejszych miasteczek, normy dla stężeń benzo[a]pirenu przekraczane są wielokrotnie. Rekordzistami są: Nowa Ruda (Dolny Śląsk), Nowy Targ (Małopolska), Opoczno (Łódzkie), Rybnik (Śląsk), Sucha Beskidzka (Małopolska), Proszowice (Małopolska) i Nowy Sącz (Małopolska), gdzie stężenia tej substancji sięgają lub przekraczają 1000% normy.
„Zanieczyszczenie powietrza” to termin ogólny, warto więc sprecyzować z jakimi zanieczyszczeniami mamy w Polsce największy problem. Są to: pył zawieszony (ziarna większe – PM10 oraz ziarna mniejsze PM2,5).

 Wykres, który przedstawia liczbę dni z przekroczoną dzienną normą stężeń pyłu zawieszonego. Prawo zezwala na takie przekroczenie w ciągu 35 dni w roku. Na przykładzie Krakowa widzicieże normy zostały przekroczone nie przez 35 a151 dni w roku 2011.
Poziom zanieczyszczenia pyłem zaweszonym o średnicy 2.5 mikrometra w województwie podkarpackim, podobnie jak małopolskim, śląskim i opolskim jest najwyższy w całym kraju.Bardzo niebezpieczna jest nawet krótka ekspozycja na pył zawieszony zwłaszcza w przypadku wysokich stężeń tej substancji. Szczególnie zagrożone są dzieci, osoby starsze oraz cierpiące na choroby układu krążenia lub układu oddechowego.
W badaniach wykazano, że krótkoterminowa ekspozycja na PM2,5 zwiększa ryzyko zgonu, wystąpienia zawału mięśnia sercowego oraz zatrzymania krążenia.Kolejnym związkiem obecnym w zanieczyszczonym powietrzu jest należący do węglowodorów aromatycznych - benzo-alfa-piren substancja rakotwórcza i mutagenna.Jako przygnębiającą ciekawostkę można podać fakt, że oddychając tak zanieczyszczonym powietrzem, przyjmujemy rocznie dawkę B[a]P odpowiadającą wypaleniu kilku tysięcy papierosów. O ile stężenia pyłu zawieszonego i benzo[a]pirenu przekraczają normy na terenie całego kraju, w dużych miastach ale też i mniejszych miasteczkach, z dwutlenkiem azotu problem występuje jedynie w największych miejscowościach, przy ruchliwych arteriach komunikacyjnych , Wynika to z faktu, że dominującym źródłem pyłów i benzo[a]pirenu są domowe piece i kotły na węgiel i drewno, a dwutlenku azotu – samochody.Przyczyn zanieczyszczenia powietrza jest oczywiście kilka: sektor komunalno- -bytowy (głównie domowe piece i kotły grzewcze na węgiel i drewno), transport samochodowy, a także elektrownie węglowe i zakłady przemysłowe. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z danymi Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami, a także regionalnych programów ochrony powietrza, dominującą przyczyną zanieczyszczenia polskiego powietrza rakotwórczym benzo[a]pirenem, a także pyłem (PM10 oraz PM2,5) jest tzw. „niska emisja”.
Za niską emisję uznaje się umownie „emisję zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza emitorami (kominami) o wysokości do 40 metrów. Tym samym odpowiedzialnymi za powstawanie niskiej emisji są lokalne kotłownie opalane paliwami stałymi i ciężkim olejem opałowym, oraz indywidualne paleniska domowe opalane paliwami stałymi, zwłaszcza węglem i biomasą. Niska emisja ma istotny wpływ na jakość powietrza, gdyż nisko usytuowane źródło emisji często prowadzi do powstania wysokich stężeń zanieczyszczeń w strefie przebywania ludzi.”Na główną rolę domowych pieców i kotłów w zanieczyszczeniu powietrza wskazuje też rozkład wartości zanieczyszczeń w ciągu roku.
 W trakcie sezonu grzewczego stężenia pyłów czy benzo[a]pirenu są znacznie wyższe niż poza nim – w przypadku pyłów stężenia zimowe są dwukrotnie wyższe niż stężenia letnie, a w przypadku benzo[a]pirenu różnica ta jest nawet kilkudziesięciokrotna.

Według szacunków Komisji Europejskiej z powodu zanieczyszczenia powietrza każdego roku przedwcześnie umiera około 43 tysiące mieszkańców Polski. Dla porównania: każdego roku w wypadkach drogowych w Polsce ginie 3300 osób.

 
© 2009 Gimnazjum nr 1 w Jaśle
Webmaster