Gimnazjum nr 1 w Jaśle

Jak powstaje ropa naftowa? Liga Naukowa z Lotosem

W Gimnazjum nr 1 w wyniku przystąpienia szkoły do Jasielskiej Ligii Naukowej z LOTOSEM realizowany jest projekt naukowy : Jaki jest związek między rozwojem przemysłu naftowego a funkcjonowaniem gospodarczym miasta Jasła.



Wielu naukowców zadaje sobie pytanie jak właściwie powstała ropa naftowa. Nawet do tej pory nie zostało ono całkowicie wyjaśnione. Istnieją dwie teorie dotyczące pochodzenia oleju skalnego. Teorie o nieorganicznym pochodzeniu nie mają wielu zwolenników. Zakładają one, że ropa naftowa powstaje w wyniku rozmaitych reakcji chemicznych zachodzących we wnętrzu Ziemi. Przeważające są teorie o organicznym pochodzeniu ropy, mówiące że ropa powstaje przez przeobrażenie szczątków roślin i zwierząt nagromadzonych wraz z okruchami minerałów w osadach morskich. Czynnikami powodującymi przejście substancji organicznej w bituminy są prawdopodobnie : środowisko redukujące, odpowiednia temperatura, ciśnienie, działalność bakterii, oddziaływanie pierwiastków promieniotwórczych i inne.

Złoża ropy naftowej w powiecie jasielskim.

Tradycyjnym zagłębiem naftowym w Polsce uznaje się Podkarpacie, gdzie W roku 1857 mieszkający w Jaśle Ignacy Łukasiewicz zbudował pierwszą w świecie destylarnię ropy naftowej w Ulaszowicach, która przerabiała ropę naftową z licznych kopalni, powstających masowo w całym regionie. W latach 1889 –90 w pobliskich Niegłowicach została wybudowana jedna z najstarszych rafinerii. Występowanie złóż ropy naftowej związane jest z budową geologiczną terenu. Powiat jasielski położony jest w obrębie Karpat zewnętrznych, czyli fliszowych, zbudowanych ze skał piaskowcowo - łupkowych.
Poniżej mapa powiatu jasielskiego z gminami oraz mapa występowania ropy naftowej w naszym powiecie:
Już 160 lat temu na fliszu karpackim prowadzone były poszukiwania ropy naftowej i gazu ziemnego.

 

 

  Do tej pory odkryto 18 złóż gazu ziemnego oraz 67 ropy naftowej. Aby odkryć na nowo lub jeszcze nie odkrytych złóż, w roku 2009 geofizycy szukali pokładów ropy w powiecie jasielskim – gminy: Jasło, Skołyszyn, Brzyska, używając bardzo nowoczesnych metod. Natomiast w 2013 roku powtórnie przeprowadzono badania sejsmiczne na naszym terenie w gminach: Nowy Żmigród i Krempna. Badania takie są wstępnym etapem poszukiwań ropy naftowej i gazu ziemnego. Pozwalają one na określenie miejsca występowania złoża i precyzyjne zlokalizowanie ewentualnych prac wiertniczych. Prace były prowadzone za pomocą wibrującej metody wzbudzania fal. Metoda polega na wytwarzaniu niewielkich, prawie nieodczuwalnych drgań gruntu przy użyciu pojazdów zwanych wibratorami. Powstała fala sejsmiczna, po odbiciu się od kolejnych warstw podłoża, rejestrowana jest przez rozłożone na ziemi specjalne czujniki – geofony, które połączone są kablami z bardzo czułą aparaturą telemetryczną. Po przetworzeniu otrzymanych danych, określone zostają miejsca występowanie ropy naftowej pod powierzchnią ziemi.

Zasoby w Karpatach i na ich przedgórzu należą do najstarszych i obecnie po wieloletniej eksploatacji prawie są na wyczerpaniu. Wszystkie 6 złóż, które znajdują się na terenie powiatu jasielskiego są aktualnie eksploatowane. Nazwy tych złóż to miejscowości, w których one leżą: Folusz-Pielgrzymka, Harklowa, Jaszczew, Mrukowa, Osobnica, Roztoki. Wydobycie trzech pierwszych rośnie, ale eksploatacja kolejnych maleje. W miejscowościach tych przy kopalniach, możemy zobaczyć wiele urządzeń i maszyn do wydobywania ropy. Są to szyby naftowe, sprzęt wiertniczy, urządzenia wydobywcze oraz stare kiwony. Niektóre stanowią teraz tylko pamiątkę po wydobyciach, ale inne cały czas pracują.

Obecnie w Polsce jest 85 złóż ropy naftowej, a w samych Karpatach 29 (stanowi to około 4 % zasobów w całym kraju). Stan wydobywalnych zasobów na rok 2013 wyniósł 24,79 milionów ton. W porównaniu z rokiem poprzednim (2012) zasoby zmniejszyły się o 0,58 milionów ton. Wydobycie ropy na rok 2013 wzrosło o 263,20 tysięcy ton w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Zagospodarowane jest około 96 % zasobów kraju.
Zasoby ropy naftowej z każdym rokiem się zmniejszają ale wydobycie z każdym rokiem się zwiększa. Na terenie powiatu jasielskiego mamy 6 złóż ropy. W kilku miejscowościach powiatu jasielskiego możemy zobaczyć zabytki po kopalniach ropy naftowej gdzie zakończono jej eksploatację. Teraz na tereny gdzie była lub jest ropa przyjeżdżają ludzie w celach turystycznych, edukacyjnych lub firmy które poszukują nieodkrytych do tej pory złóż.

Paweł Buczyński
Jakub Maczuga


 

 
© 2009 Gimnazjum nr 1 w Jaśle
Webmaster