Gimnazjum nr 1 w Jaśle

Światowy Dzień Kota

17. lutego obchodziliśmy Światowy Dzień Kota

Święto to ma na celu podkreślić znaczenie kotów w życiu człowieka, niesienie pomocy wolno żyjącym i bezdomnym zwierzętom, które miały kiedyś dom, ale go straciły, a także uwrażliwienie ludzi na często trudny koci los.

Pierwsze koty.

Według badaczy koty pojawiły się na ziemi miliony lat wcześniej niż psy. Jeden z najlepiej znanych prehistorycznych kotów był tygrys szablozębny. Jak w takim razie stworzenie to stało się towarzyszem człowieka? Nie wiadomo. Nastąpiło to prawdopodobnie pod koniec epoki kamiennej, a cały proces udomowienia kotów musiał trwać kilka wieków.

Historia kotów

Historia udomowienia kota sięga około 10 000 lat na Bliskim Wschodzie, kiedy ludzie zaczęli prowadzić osiadły tryb życia, uprawiać ziemię i udomawiać zwierzęta. Koty okazały się wówczas nieocenionymi współpracownikami: tępiły gryzonie, które atakowały plony i trzymały ich populację w ryzach. W zamian za usługi dostawały od ludzi jedzenie. Nagrody skłoniły te zwierzęta do pozostania w towarzystwie człowieka.

Kot w Egipcie

Najstarsze kopalne ślady wspólnego bytowania ludzi i kotów pochodzą z pochówku na Cyprze sprzed około 9,5 tys. lat. Przypuszcza się, że jednak pierwszymi kotami świadomie trzymanymi w domach były święte koty Egiptu sprzed około 4 tys. lat. Były czczone jako domowe bóstwa – uosobienie mądrości, płodności, witalności i radości.

Kiedy kot odchodził z tego świata, właściciele pogrążali się w żałobie. Kocie zwłoki balsamowano i umieszczano w małych drewnianych lub brązowych skrzynkach w kształcie zwierzęcia. Kocie mumie umieszczano w świątyni bogini Bastet w Bubastis (była to ich opiekunka przedstawiana jako kobieta z kocią głową). Koty były tak cenne, że Egipcjanie zabronili wywozić tych zwierząt z kraju pod karą śmierci. Starożytny Egipt był zreszt kocim rajem. To tutaj, nad Nilem, włochate stworki uznawano za święte. Z Egiptu koty rozprzestrzeniły się na cały starożytny świat, m.in. do Chin.

Przybycie kotów do Europy

Pierwsze koty w Europie pojawiły się wraz z Fenicjanami. Były zwierzętami bardzo cenionymi i poszukiwanymi. Jako tępiciele gryzoni i strażnicy zboża byli naturalnymi sprzymierzeńcami starożytnych mieszkańców basenu Morza Śródziemnego

Do Rzymu przywieźli je legioniści. W rzymskich legionach koty strzegły zapasów żywności przed gryzoniami i razem z Rzymianami uczestniczyły w dalekich wyprawach wojennych. Ceniono je wyżej niż psy. Szanowano za to, że są niezależne i samodzielne, że nie potrzebują do życia człowieka, tak jak pies.

We wczesnym średniowieczu koty wciąż były cenione i szanowane, a to z tego względu, że jako drapieżniki tępiły gryzonie niszczące zapasy żywności zgromadzone przez ludzi. Chłopi i mieszczanie trzymali więc koty, aby chronić swoje zapasy. Koty cieszyły się również szacunkiem u Arabów i Hindusów. Mahomet – ojciec kotów, podobno nauczył je spadać z wysokości na cztery łapy.

Złe postrzeganie futrzanych przyjaciół

Sytuacja szybko jednak się zmieniła. Kościół walczący z pogańskimi wierzeniami i zagrożeniem ze strony szatana, ostrze swojej walki skierował nie tylko przeciwko czarownicom i heretykom, ale także przeciwko kotom, zwłaszcza czarnym. Uznano je za symbol fałszu, obłudy i dwulicowości. Kot stał się uosobieniem podstępu, sprytu, narzędziem szatana. Uznano go za zwierzę czarownic i czarnoksiężników.

Papież Innocenty VIII nazwał koty „pogańskimi zwierzętami” i rozpoczęło się tępienie tych miłych stworzeń. Odbywały się nawet procesy… kotów oskarżonych o konszachty z diabłem, wysysanie życia z niemowląt, zjadanie trupów i zagryzanie śpiących ludzi.

Wyroki w takich sprawach zawsze były podobne: śmierć przez spalenie na stosie, zrzuceniem z kościelnej wieży jeśli taka była w pobliżu, kamienowanie, krzyżowanie, topienie we wrzącej wodzie, zamurowywanie w ścianach budynk Masowe egzekucje włochatych czworonogów odbywały się najczęściej w Wielkanoc i Ostatki.

Kotów używano też w medycynie sądząc, iż z niektórych części ich ciała można zrobić specyfiki uzdrawiające człowieka

Kot w Polsce

Najstarsze ślady archeologiczne kotów na ziemiach polskich pochodzą z epoki brązu i okresu rzymskiego na Kujawach. Koty na dobre w Polsce pojawiły się w okresie średniowiecza. W przeciwieństwie do reszty Europy, trochę inaczej postępowano z kotami w Polsce. U nas w kraju były szanowane i lubiane, uważane były za zwierzęta bardzo pożyteczne w gospodarstwie, chroniąc zebrane plony przed myszami.

Epidemia w Europie

Być może doszłoby do całkowitej zagłady kotów w Europie, gdyby nie zarazy i epidemie nękające kontynent w XIV i XV stuleciu. Szczury i myszy roznoszące zarazki, rozmnażające się w zastraszającym tempie z powodu braku naturalnego wroga, spowodowały m.in. epidemię dżumy, która zdziesiątkowała ludność Europy. To doprowadziło do tego, że ludzie zmienili swoje podejście do kotów.

Pierwsze wystawy kotów i kocia praca w Anglii

Pod koniec XIX wieku w Europie i Stanach Zjednoczonych zaczęto organizować pierwsze wystawy kotów.

W 1868 roku w Londynie zaczęto trzymać koty w budynkach użyteczności publicznej w ramach tzw. „kociego systemu”. „Mruczki” znajdowały się na „etacie państwowym” i „pracowały przy łowieniu myszy i innych gryzoni”. „Zatrudnione” koty otrzymywały „pensję” w wysokości 2 szylingów tygodniowo.

Pierwsze Święto Kota

Święto Międzynarodowego Dnia Kota, ustanowiono po raz pierwszy we Włoszech 17. lutego 1990 roku, a Polsce obchodzone jest po raz pierwszy od 19 lutego 2006 roku z inicjatywy Miesięczników „Kot” i Cat Club Łódź.

Z okazji tego Święta zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć naszych szkolnych kotów

Przygotowała Zuzanna Mazur 3c



 
© 2009 Gimnazjum nr 1 w Jaśle
Webmaster